سيد ظهير الدين مرعشى

مقدمه 73

تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )

اشكال ديگر اين عبارت ترجمهء « دار الانشاء » به ادارهء خارجه ( Foreign Office ) است و شايد عبارت « Sccrctariat » بهتر باشد . 2 - ابن اسفنديار در بيان حكمران اسپهبد دارمهر ، خروج ابو مسلم خراسانى را ذكر نموده مىنويسد : « جاحظ در كتاب بيان و تبيان « 1 » آورده است كه چون لشكر ابو مسلم مروان بن محمد را گرد فروگرفتند خادمى را كه معتمد او بود فرمود تا « قصب » و برد رسول اللّه - صلوات اللّه عليه و آله - را در ميان ريگ دفن كند و دخترى از آن مروان كه با او بود به خادمش سپرد تا گردنش زند چون خادم را در ميان سرا بگرفتند گفت : اگر مرا هلاك گردانيد ميراث پيغمبر - صلوات اللّه عليه و آله - ضايع ماند . او را امان دادند تا ايشان را آنجا برد و بديشان سپرد . برد و « قصب » به تميشه فرستاد كه نشستنگاه اولياى عهود آنجا بود « 2 » لفظ « قصب » كه در دو جا ذكر شده صحيح آن « قضيب » با ضاد معجمه و ياء است يعنى عصا و جاحظ اين خبر را در باب عصا ذكر نموده ليكن معلوم مىشود در نسخهء مترجم نيز اين لفظ تحريفا « قصب » نوشته شده و مشار اليه عبارت « برد و قصب به تميشه فرستاد » را « بر دو تا قصبهء تميشه فرستاد » فهميده است و اينك عبارت او : , , . . . he shewel them wherc he had hiden these reliees « 3 » ، ، which werc sent to two villages in Tammisha و فرستادن برد و قضيب به تميشه كه در اصل عبارت ذكر شده محل ترديد است زيرا نشستنگاه اولياى عهود دعوت بنى عباس مرو خراسان بود نه تميشهء طبرستان ، جاحظ اصلا متعرض نشده كه برد و قضيب را به كجا فرستادند ! 3 - ابن اسفنديار در شرح وقايع عهد حسن بن زيد معروف به داعى كبير مىنويسد :

--> ( 1 ) معروف « البيان و التبيين » است ( 2 ) ابن اسفنديار صفحهء 158 ( 3 ) ترجمهء انگليسى ابن اسفنديار صفحهء 174